Türkiye’nin Gıda Sektöründeki İlk Şeffaflık ve İzlenebilirlik Tüketici Araştırması Sonuçları Açıklandı!

Sürdürülebilir Gıda Platformu’nun (SGP) liderliğinde gerçekleştirilen Türkiye’de ilk kez gıda sektöründe tüketicilerin şeffaflık ve izlenebilirlik algılarının ölçüldüğü araştırma sonuçları 16 Haziran’da online webinarda açıklandı.

Sürdürülebilir Gıda Platformu çalışma gruplarından biri olan Şeffaflık ve İzlenebilirlik önderliğinde ve Ipsos iş birliği ile yapılan araştırmada gıda sektöründe tüketiciler için şeffaflık ve izlenebilirlik ne ifade ediyor, tüketiciler izlenebilirlikte hangi aşamaları bilmek istiyor, izlenebilirlikte markalardan neler bekliyor ve daha birçok sorunun cevabına ulaşıldı.

SGP araştırmanın gıda sektöründe bir ilk olduğu ve tüm ekosistemi kapsayacak şekilde yol göstermesi hedefleniyor. Tüketicilerin satın alım kanalları, ürünlere ve sektöre güveni, izlenebilirlik farkındalığı konusunda çarpıcı verilere ulaşıldı.

Araştırmaya göre, 10 tüketiciden 7’si ürün üzerindeki bilgilere ve markaların tanıtım çalışmalarına güven duymadıklarını söylüyor. Aynı şekilde tüketicilerin %80’i ürünlerle ilgili daha ayrıntılı bilgi almak istediklerini ve izlenebilirliği sağlayan markaların ürünlerine daha çok güveneceğini belirtiyor.

Bir diğer önemli bulgu ise 3 tüketiciden 2’sinin gıda izlenebilirliği konusunda bilgisi olmadığı ancak izlenebilirliğin ne ifade ettiğini sorulduğunda tüketicilerin ürünler ve üretimi ile ilgili bilgilerin  herkese açık ve erişilebilir olması olarak algıladığını belirtiyor.

Tüketiciler ulaşmak istedikleri güvenilir bilginin ana sorumluluğunu “İlgili devlet/gıda denetleme kurumları” ve “Üretici firma”lara yüklemekte ancak bu kurumların bilgilendirmelerini yeterli bulmamakta.

Bu güvensizlik ortamında tüketiciler, gıda izlenebilirliğinde doğru ve anlaşılır bilgi ihtiyacının karşılanması noktasında markaların dışında bağımsız bir online platformun çözüm olabileceğini düşünüyor. Tüketiciler için en önemli güven unsuru ise bilgilerin tarafsız olarak güvenilir ve birebir gözlemlenebilir mecraalar aracılığıyla aktarılması.

HORECA’lar değerlendirildiğinde ise her iki tüketiciden biri HORECA’larda ürünlere dair bilgileri, menüdeki yemeklerin yanında yer alan QR / kare kod ve bilgilendirmeler aracılığıyla almak istiyor.

Araştırma doğrultusunda tüketicilerin gıda izlenebilirliğinde farkındalık yaratmayı sahiplenen, tüketicisiyle ürün bilgilerini şeffaf bir şekilde paylaşan ve bunu iş birliği içerisinde tarafsız bir şekilde tüketicilere sunan markaların gıda izlenebilirliğinde liderlik edeceği ön görülüyor.

SGP Şeffaflık ve İzlenebilirlik Çalışma Grubu Eş Başkanı ve Kalite Sistem Merieux Nutrisciences Genel Müdürü Sabahnur Demirci yaptığı açıklamada; “27 ülkede 100'den fazla akredite laboratuvarı ve 8000'den fazla çalışanı ile gıda sanayine uzman hizmetler sunan lider çözüm ortağı Merieux NutriSciences olarak, gıda güvenliği ve kalitesi konularında farklı çalışmalar yapıyoruz.  Sürdürülebilir Gıda Platformu ile yaptığımız çalışmalar çerçevesinde, Şeffaflık ve İzlenebilirlik Çalışma Grubunun Eş Başkanı olarak, bu çok önemli çalışmanın destekleyen kuruluşlarından birisi olmaktan dolayı çok mutluyum.

İzlenebilirlik, gıda güvenliği ve kalite yönetim sistemlerinin en temel ögesidir. Gıda sanayinin son dönemde karşılaştığı tedarik sıkıntılarıyla birlikte izlenebilirlik ve şeffaflığın önemi daha da artmıştır. 

Çalışma Grubu olarak bu konularda bazı faaliyetlerde bulunmadan önce toplumdaki farkındalığı ve beklentiyi anlamak istedik ve Ipsos ile bu çalışmayı gerçekleştirdik. Çalışma sonucunda görüyoruz ki tüketiciler ürünlerin üzerindeki bilgilerin anlaşılır ve net olmasını bekliyor. Ürünün üretim aşamalarından kendilerine ulaşıncaya kadar oluşan öyküsünü merak ediyor, bilmek istiyor. Ev dışı tüketimde bu kaygılarla bilinen noktalarda tüketimi tercih ediyor. Tüketiciler izlenebilirlik konusunda teknolojik uygulamalardan faydalanmak, bilgiye kolayca erişebilmek istiyor. Ürün bilgilerini okuyarak satın alma kararı veriyor, bunların güvenilir olmasını bekliyor.  Her 10 tüketiciden 9'u ürünlerin nerede, nasıl üretildiğini merak ediyor. Öte yandan "izlenebilirlik" bir teknik terim gibi kalmış, son tüketicide bununla ilgili farkındalık az. Tüketicilerin üretici, perakendeci, devlet ve bağımsız kuruluşlardan beklentileri var. Çalışma Grubu olarak bu beklentileri karşılayacak, tüketicilerde izlenebilirlik ve şeffaflık alanlarında güven yaratacak, farkındalık artıracak aksiyonlar almak üzere, SGP çatısı altında faaliyetlerimize devam edeceğiz”, dedi.

SGP Şeffaflık ve İzlenebilirlik Çalışma Grubu Eş Başkanı ve Metro Türkiye Kalite Güvence ve Sürdürülebilirlik Grup Müdürü Tülay Özel ise açıklamasında, “Metro Türkiye olarak, 30 yılı aşkın bir süredir Türk mutfak kültürünü korumak ve gelecek nesillere aktarmak amacıyla çalışmalarımızı sürdürülebilirlik odağıyla yürütüyoruz. Gıda atıklarının önlenmesinden yerel üreticinin ve ürünlerin korunmasına; yüzde yüz et, balık, bal, meyve sebze izlenebilirliğinden sürdürülebilir kaynakların kullanılmasına kadar tüm işlerimizde bütüncül bir yaklaşım benimsiyoruz. Bu doğrultuda, gıda güvenliği konusunda hayata geçirdiğimiz yeniliklerle sektöre öncülük ederek, Türkiye’de ilk kez 2014 yılında başlattığımız izlenebilirlik uygulamasını, “Tabağında ne var?” hareketiyle bir adım öteye taşıdık. Kırmızı et, balık ve bal ürünlerinden sonra bu uygulamamıza meyve ve sebze ürünleriyle devam ettik. Bu hareketle ürünlerimizde %100 izlenebilirlik sağlıyoruz. Aynı zamanda, Sürdürülebilir Gıda Platformu’nun bir üyesi olarak, platform çatısı altında yer alan Şeffaflık ve İzlenebilirlik Çalışma Grubu’na da liderlik ediyoruz. İzlenebilirlik ve şeffaflığın tüm değer zincirinde yaygınlaştırılması, daha fazla tüketici tarafından bilinmesi, tüketicilerin izlenebilirlik ihtiyaçlarının belirlenmesi amacıyla Şeffaflık ve İzlenebilirlik Çalışma Grubu paydaşları ile birlikte Türkiye’de tüketicilerin izlenebilirlik algısının anlaşılması üzerine bir araştırma çalışması gerçekleştirdik. Tüketicilerin izlenebilirlik konusunda bilgi, beklenti ve ihtiyaçları hakkında bizlere ışık tutacak bu araştırmanın sonuçları ile Türkiye’de daha etkin izlenebilirlik sistemlerinin kurulması ve tüketicilere en doğru bilginin en doğru yöntemlerle iletilebilmesini sağlamayı amaçlıyoruz” dedi.